Karrenmuseum Essen VZW Karrenmuseum Essen VZW

Collectie

Ontdek de collectie
van het Karrenmuseum

horseshoe figure horseshoe figure horseshoe figure horseshoe figure
wheel figure wheel figure wheel figure wheel figure

Een reis door de geschiedenis van transport

Het Karrenmuseum bewaart een in Vlaanderen unieke collectie landvoertuigen met natuurlijke aandrijving. Karren, wagens en rijtuigen die door mensen of dieren werden voortbewogen, vormen het hart van de verzameling. Ze vertellen het verhaal van hoe goederen en mensen zich vroeger verplaatsten en hoe transport een essentieel onderdeel was van het dagelijkse leven op het platteland en in de stad.

Rond deze voertuigen groeide een bredere collectie die inzicht geeft in hun productie, gebruik en werking. Het gaat onder meer om tuigen, onderdelen, gereedschappen en documentatie die tonen hoe deze voertuigen werden gebouwd, onderhouden en ingezet.

Geïnteresseerd in onze collectie? Bekijk al onze voertuigen in onze databank!

Bewaren, onderzoeken en doorgeven

Topstuk

Wist je dat het Karrenmuseum een Vlaams topstuk in de collectie heeft? In het museum staat een bijzondere locomobiel uit 1928, een mobiele stoommachine die vroeger op het platteland werd gebruikt om landbouwmachines aan te drijven.

Locomobielen werden vanaf de tweede helft van de 19de eeuw ingezet voor zwaar werk zoals dorsen, pompen of zagen. De machine werd met paarden van boerderij naar boerderij gebracht, waar ze via een lange aandrijfriem bijvoorbeeld een dorsmachine in beweging zette. Zo konden loondorsers in de oogsttijd met hun locomobiel rondtrekken om boeren te helpen bij het verwerken van het graan.

Het exemplaar in het Karrenmuseum is een schenking van de gemeente Heuvelland. Door zijn grote cultuurhistorische waarde werd deze machine door de Vlaamse overheid in 2014 erkend als Vlaams topstuk. De locomobiel markeert een belangrijke stap in de mechanisering van de landbouw: voor het eerst konden zware werkzaamheden gebeuren met stoomkracht in plaats van menselijke of dierlijke spierkracht.

Schenkingen

De collectie van het Karrenmuseum groeit nog steeds. Regelmatig krijgen we voorstellen van mensen die een object willen schenken. Dankzij deze schenkingen blijft de collectie zich verder ontwikkelen en kunnen we het verhaal van karren, wagens en rijtuigen – en het leven en werk dat ermee verbonden was – blijven bewaren voor de toekomst.

Bent u in het bezit van een voorwerp dat mogelijk bij onze collectie past en dat u graag zou willen schenken? Denk bijvoorbeeld aan een kar, wagen, rijtuig, tuigonderdeel of een object dat verband houdt met het maken of gebruiken van deze voertuigen.

Neem gerust contact op met Marijke Drijbooms, collectiebeheerder van het Karrenmuseum, via Marijke Drijbooms.

Stuur ons enkele foto’s en een korte beschrijving, zodat we kunnen nagaan of het object past binnen onze collectie.

Onderzoek

Het Karrenmuseum kent een stevige onderzoekstraditie. In 2013 werd het onderzoeksproject ‘Inventarisatie en typologering van de bespannen landbouwvoertuigen in Vlaanderen’ voltooid en in 2015 inventariseerde het museum de historische handels- en dienstvoertuigen over heel Vlaanderen. Een groot aantal historische rijtuigen werd in 2017 geïnventariseerd. In 2019 besliste het museum om deel te nemen aan de projectoproep ‘inhaalbeweging digitale collectieregistratie’. Dit project had tot doel lacunes in de collectieregistratie weg te werken en de reeds beschikbare gegevens te actualiseren.

Publicaties

In het voorjaar van 2018 ontving het museum een unieke schenking van Engie Fabricom en werden we de trotse eigenaar van een 19de-eeuwse stoombrandspuit van Beduwé. De publicatie ‘Onder druk’ introduceert je in de rijke geschiedenis van het bedrijf Beduwé en de wereld van de mobiele brandbestrijding aan het einde van de 19 de eeuw.

 

De laatste rijtuigbouwer

Het machinepark van ‘Carriages Schroven’
Deze publicatie belicht het restauratieatelier van Patrick Schroven en het unieke machinepark voor de vervaardiging van houten wielen. Ze toont hoe ambachtelijke kennis en gespecialiseerde machines sinds de 19de eeuw samen het vak van wagenmaker en rijtuigbouwer vormgaven . Aan de hand van concrete machines en technieken wordt het productieproces van wielonderdelen toegelicht. Tegelijk documenteert de uitgave een belangrijk traject van kennisoverdracht. Zo draagt ze bij aan het behoud van een vrijwel verdwenen ambacht.

Bibliotheek
De bibliotheekcollectie bevat ruim 350 boeken, catalogussen, tijdschriften, artikelen, filmopnames en verslagen. Alle documenten zijn in het museum vrij raadpleegbaar na afspraak. Geïnteresseerd? Neem dan contact op met onze collectiebeheerder Marijke Drijbooms.

 

Houtwormbestrijding

In het Karrenmuseum ontdek je hoe we onze collectie op een natuurlijke manier beschermen tegen houtworm. Sinds 2020 zetten we hiervoor sluipwespen (Spathius exarator) in. Deze kleine insecten sporen de larven van schadelijke houtkevers op en helpen zo verdere aantasting van het hout te voorkomen.

In ons insectenlabo volgen we hun werking nauwkeurig op en onderzoeken we het effect op de collectie. De eerste resultaten zijn veelbelovend: de schade neemt af, terwijl de sluipwespen hun werk blijven doen.

Zo ontdek je hoe erfgoedzorg en natuur hand in hand gaan in het behoud van historische voertuigen.